I.
I walk down the street.
There is a deep hole in the sidewalk.
I fall in. I am lost. I am helpless.
It isn’t my fault.
It takes forever to find a way out.

II.
I walk down the same street.
There is a deep hole in the sidewalk.
I still don’t see it. I fall in again.
I can’t believe I am in the same place.
It isn’t my fault.
It still takes a long time to get out.

III.
I walk down the same street.
There is a deep hole in the sidewalk.
I see it there, I still fall in.
It’s habit. It’s my fault. I know where I am.
I get out immediately.

IV.
I walk down the same street.
There is a deep hole in the sidewalk.
I walk around it.

V.
I walk down a different street.

– Portia Nelson, 1977

Sisyphos verraadde Zeus door een geheim van hem te verklappen. Sisyphos wist de Dood te vangen met een list, met chaos tot gevolg. Sisyphos bedroog de dood zelf door niet terug te keren naar de onderwereld na het volbrengen van zijn aardse taak.

Hij krijgt hiervoor zijn wereldberoemde straf opgelegd: voor eeuwig een steen een heuvel opduwen. Beeld zijn lichaam eens in: zwetend en vermoeid, maar jong en gespierd. Dit is geen taak voor oude versleten mannen. Dit is een taak voor overwinnaars, voor mensen die niet opgeven.

Van binnen is hij niet veranderd, hij is nog steeds de slimme, maar opstandige en sluwe man. Alleen nu voert hij zijn oneindige zinloze taak uit, hij trotseert zijn lot.

Wanneer je hem inbeeldt als ongelukkig is zijn lot zwaar. Zeurend, klagend, uitstellend, tegenstribbelend. Met een instelling als deze worden zware taken nog zwaarder.

Beeld Sisyphos eens in met een glimlach, met goede zin, met innerlijke rust. De zinloze, oneindige taak wordt automatisch lichter. We moeten Sisyphos als een gelukkig mens voorstellen.

Net als Sisyphos moet de (herstellende) mens er dagelijks voor kiezen om de steen omhoog te duwen. Hij moet er dagelijks voor kiezen om niet te vluchten, terwijl verleiding of het lijden blijven terugkomen. Alleen het moment telt, want er is geen definitieve overwinning.

Kijk naar de dagelijkse moeilijkheden met een glimlach. Ga door ondanks alles. Zie de oneindige taak als één die vervuld wordt met trots en vrijheid. Zo wordt jouw straf het symbool van menselijke kracht.

	Esthetisch	Ethisch	Spiritueel
Leerling (dynamisch)
Verleden-denker
Toekomst-denker
Leraar (vast)

Allereerst, dit is een zelfbedachte theorie en daardoor weet ik niet of het klopt. Als één of andere knappe kop het had opgeschreven in een boek had ik het denk ik wel voor waarheid aangenomen.

Goed, je hoort vaak van mensen dat ze op zoek zijn naar een verbinding of connectie. Op datingprofielen, tijdens psychologische en filosofische gesprekken of bijvoorbeeld wanneer zij vriendschappen omschrijven, maar ook in de verslavingszorg hoor je het vaak. In elk van deze situaties is het van belang om te gaan verbinden met mensen, maar hoe doe je dat nou?

Dat kan ik je helaas niet uitleggen, maar ik denk wel te weten waarom we wel en niet kunnen verbinden met bepaalde mensen. De theorie is als volgt.

Er zijn drie kolommen van levenshouding te kiezen, in lijn met wat Kierkegaard dacht.

• Esthetisch: leven voor genot, kunst, schoonheid, intelligentie, afleiding, plezier en zin
• Ethisch: leven vanuit plicht, verantwoordelijkheid, moraal, besef, zelfonderzoek en een eigen hoger doel
• Spiritueel: leven naar een spiritueel hogere macht, kosmisch doel en/of religie

Uit jezelf weet je in welke kolom je het meest thuishoort, of waar het verlangen is om te zijn. Zo zijn er misschien nieuwe vrienden in je leven die waardevol beginnen te blijken, of worden oude vriendschappen weer aangewakkerd nu je duidelijk hebt waar je staat of gaat staan. Ga voor jezelf na of er nieuwe betekenisvolle contacten in je leven bij zijn gekomen, oude contacten intenser geworden of afgenomen zijn. Kies één van die betekenisvolle vriendschappen en kies de ontwikkelingsfase van die levensovertuiging aan de linkerkant waarin jij je met die persoon identificeert:

• Leerling (dynamisch): Je doet na wat anderen doen. Je leest iets, je hoort iets, je probeert het zelf. Soms begrijp je het niet. Maakt niet uit. Je blijft het herhalen. Je doet alsof je erin gelooft, of je doet dat echt. Maar je kennis komt van buitenaf. Je hebt nog niks doorleefd. Je bent afhankelijk van voorbeelden. Je stelt nog vragen waar geen antwoord op komt, maar dat zie je nog niet. De term leerling betekent niet dat deze persoon kennis mist, of een gebrek aan ervaring heeft. De persoon die het meeste uit zijn levensovertuiging wilt halen zal vaak terugkomen bij de ontwikkelingsfase van leerling.
• Verleden: Je bent ermee gestopt, maar je denkt er nog in. Je blijft gedrag verklaren vanuit hoe je was. Je herkent nog sympathie voor wat niet meer is. Je rechtvaardigt het soms. Je vertelt het als verhaal, alsof het je identiteit is. Je gebruikt het verleden nog om het heden te begrijpen. Je neemt geen afstand, maar je loopt juist nog rond met het verlangen naar herhaling van het verleden.
• Toekomst: Je leeft richting een beeld. Niet per se omdat het klopt, maar omdat het verleden achter je ligt. Je plant. Je past je gedrag aan. Je kiest dingen die zouden kunnen passen bij wie je wil worden. Soms slaat het nergens op, soms wel. Je bent bezig met vorm. Je probeert consequent te zijn. Niet voor anderen, maar voor jezelf. Je test een idee uit. Je faalt, je wint.
• Leraar (vast): Je doet wat je doet zonder uitleg. Je hebt het eerder gedaan, je blijft het doen. Niet omdat je er zin in hebt. Omdat je besloten hebt dat dit het is. Je twijfelt nog steeds, maar dat verandert niks aan je handelen. Je corrigeert jezelf als het nodig is, maar zonder drama. Je verwacht niks van anderen. Je bent geen voorbeeld. Je bent gewoon stabiel. De term leraar betekent dat de persoon niet meer aan het leren is, dat hij nergens meer naar zoekt. Dat hij uit de levensovertuiging heeft gehaald wat hij wilde.

Als het goed is kruis je met deze eerder gekozen betekenisvolle vriendschap een cel aan. Echte verbinding ontstaat wanneer twee mensen zich op hetzelfde moment in diezelfde cel bevinden, in dezelfde levenshouding en dezelfde ontwikkelingsfase. En dat betekent:

Niet “ik leer van je” — dat is overdracht, geen verbinding.

Niet “ik wil waar jij bent” — dat is bewondering of afhankelijkheid, geen verbinding.

Niet “we zitten in dezelfde kolom maar in een andere fase” — dan praten we langs elkaar heen.

Maar wel: “we zitten op dezelfde plek, met dezelfde vragen, in dezelfde richting van leven.“

Mensen denken vaak dat verbinding ontstaat als er complementariteit is (“ik ben zoekende, jij hebt antwoorden”), maar dat werkt alleen tijdelijk of hiërarchisch. Niet op een manier die voedt of blijvend hecht.

Een paar gedachten hierbij:

• Een Leraar kan een Leerling inspireren, maar de leerling en leraar spreken niet dezelfde taal en de leerling voelt zich uiteindelijk onbegrepen, en de leraar verheven. De leerling verbindt beter met andere leerlingen. Je kan pas zuiver verbinden met een leraar als je zelf leraar bent.
• Een Toekomst-denker en een Verleden-denker botsen vaak: de één wil vooruit, de ander wil helen.
• Zelfs twee mensen in dezelfde kolom, maar niet in dezelfde cel, missen het gevoel “wij begrijpen elkaar”.

Het is een vervelend gevoel wanneer je mensen om je heen ziet verbinden met mensen en dat jij die vonk van verbinding maar niet (meer) kan maken met hen. Misschien begrijp je nu beter waarom dat het geval is. Verbinding is geen brug, maar een spiegel. Je moet niet verder zijn, je moet juist samen zijn. In dezelfde cel.

Addendum:

Maar Vinnie, hoe zit dat dan bij relationele liefde? Dat vind ik lastig en ik wil het wonderschone idee van liefde ook niet reduceren tot een schema. Ik denk echter wel dat een liefdesrelatie uiteindelijk zal stranden wanneer het het bestaat uit een verleden-denker en toekomst-denker. De één wilt herinneren en herhalen. De ander wilt de hoop van vernieuwing. Dat zegt echter niks over waarom die tedere mooie liefde ooit ontwaakt is.

Ik merk dat wanneer ik mezelf regels opleg met het schrijven van dit blog dat ik het automatisch niet meer ga doen. Regels moeten er niet zijn (en bestaan ook niet), louter motivatie, doorzettingsvermogen en liefde voor de uitkomst. Wanneer je een regel voor jezelf verzint zit daar automatisch al weerstand. Als je het uit jezelf had gewild had je geen regel hoeven verzinnen.

Aldus, existentiële vrijheid als radicale verantwoordelijkheid. Denken aan de dingen die je niet doet zouden er voor moeten zorgen dat je dingen gaat doen. Bij mij lijkt het anders te werken. Het beste is om gewoon gelijk te beginnen en niet te lang na te denken want ik ga, [1] redenen verzinnen om het niet uit te voeren, [2] het enthousiasme verdwijnt, [3] angsten en onzekerheden komen wanneer ik er aan denk dat alleen ík in de weg zit.

Toch móet je kiezen. Je aangewezen bestemming, het goddelijke plan of het uitgestippelde lot, het bestaat niet. Alleen uit mij komen mijn keuzes, en daarmee automatisch ook mijn daden – en mijn mislukkingen. Angst als de duizeling van de mogelijkheid. En dus blijf je staan, of je wandelt nog een rondje, of je begint te denken. Juist de vrijheid die verlammend werkt moet doorbroken worden door daden! Kom ik op terug.

Maar wat als die dingen die je wilt doen niet komen uit dwang maar uit noodzaak? Dat je vindt dat dit bij je hoort als mens, en dat het zonder dat geen kloppend leven is? Let’s try. Deze week is mijn identiteit die van een persoon die graag op kantoor komt in plaats van thuiswerkt.

Plan voor deze week:

• Dinsdag: kantoordag tot 16:30
• Woensdag: vrije dag (Tarkovski & boswandeling) en Verbindingscilinder/matrix uitwerken
• Donderdag: kantoordag tot 16:30
• Vrijdag: kantoordag tot 12:30

Ik weet het, dit zijn kleine dingen voor jullie, maar voor mij is het Goliath.

Er bestaan geen regels. Tuurlijk, er bestaan wel regels in de vorm van wetten, normen, gedragsregels. Er bestaan ook regels in de vorm van oorzaak-gevolg, consequenties, uitkomsten.

Maar er bestaan géén kosmische regels, er bestaan ook geen wereldse regels. De mens mag volledig zelf bepalen wat hij wilt, óf hij iets wilt, of hij het de moeite waard vindt om dat te doen, of hij er alleen over droomt, over praat. Hij bepaalt zelf om iets te stelen, iemand te vermoorden, zijn studie niet afmaakt, zijn huis in de brand steekt, zijn huis volledig paars verft. De enige regel die er is, is dat de mens met de consequenties van zijn keuzes moet leven. Dit begrijpen jullie als lezer.

Neem Diogenes, de Griek die leefde als een hond (hij deed nog veel ziekere dingen, maar goed). Hij verwierp alles en trok volledig zijn eigen plan. Dat hij daardoor buiten de maatschappij viel en de gevolgen die hij daarvan ondervond is de consequentie. Maar je kan wel de keuze maken om te leven als een hond. Enfin. Dit begrijpen jullie ook als lezer.

Dus: je hebt oneindig veel manieren om te leven. Oneindig veel keuzes. Ik weet dus: ik heb oneindige vrijheid en ik kan doen wat ik wil. Juist deze gedachte brengt mij in de benauwdheid, niet omdat het betekent dat ik alles kan doen, maar omdat ik weet dat ik niet in deze vorm van vrijheid leef. Dat ik niet weet wat ik van de oneindige vrijheid wil.

Deze postreeks (iedere zondag) dient voor mij om te gaan bepalen wat ik uit de oneindige vrijheid wil halen. Ik zet nu even op een rijtje wat ik nú heb gepakt uit die oneindige vrijheid.

• Een sociale huurwoning
• Een vaste baan
• Een leuk stel vrienden en vriendinnen
• Een paar hobby’s: schrijven, wandelen, fitnessen, lezen, films kijken (en filmclub), gamen

Niet om zielig te doen, maar hier houdt het eigenlijk wel op. De eerste twee zie ik eigenlijk ook nog als bezittingen, dus die tellen niet eens. Goed, een rijtje met wat me allemaal tegen staat:

• Ik woon al mijn hele leven in dezelfde stad
• Ik laat me teveel meeslepen in liefde en romances
• Ik mis onvoorwaardelijke contacten zoals familie, ouders en Geschwister
• Ik ontmoet weinig nieuwe mensen
• Geen van mijn hobby’s raken me diep
• Ik heb geen passie voor iets
• Ik onderzoek niet goed wat ik wil (ik praat overigens wel graag over het onderzoeken ervan)

Prima. Lekker eerlijk ook weer, geen mooi datingprofiel dit, maargoed (enfin). Dat is een onderwerp voor een andere keer. Wel een heel belangrijke.

Plan voor deze week:

• Dinsdag: loopbaancoach inschakelen
• Dinsdag: filmclub-avond!
• Woensdag: brazilian jiu jitsu proberen (voor de tweede keer)
• Vrijdag: op een rijtje zetten wat ik nou echt zo vervelend vind aan mijn werk (ik zal het met jullie delen)
• Elke dag meditatie van 10 minuten